برای درآوردن کلید شکسته از قفل در کمتر از ۵ دقیقه، بهترین و ایمنترین روش استفاده از لوله چسب حرارتی است. ابتدا داخل قفل را با اسپری WD-40 یا روغن چرخ روانکاری کنید تا اصطکاک کم شود. سپس سرِ یک لوله ضخیم چسب حرارتی را با فندک داغ کنید و محکم روی سطح کلید گیرکرده فشار دهید؛ پس از گذشت یک دقیقه و سفت شدن چسب، آن را بدون چرخش و کاملاً مستقیم به سمت بیرون بکشید. اگر حتی یک تا دو میلیمتر از کلید بیرونزده است، به جای چسب میتوانید لبههای آن را با یک دمباریک یا موچین ظریف گرفته و خارج کنید.
هشدار: هرگز برای این کار از چسب قطرهای استفاده نکنید، زیرا با نفوذ به پینها، مغزی قفل را برای همیشه از کار میاندازد.
گیر کردن کلید شکسته توی قفل از آن اتفاقاتی است که حسابی اعصاب آدم را به هم میریزد و معمولاً هم درست زمانی پیش میآید که حسابی عجله دارید! اما نگران نباشید؛ قبل از اینکه به فکر خبر کردن کلیدساز بیفتید یا قفل را کلاً خراب کنید، خودتان میتوانید در کمتر از ۵ دقیقه مشکل را حل کنید.
واکنشهای اشتباهی که قفل را نابود میکنند!
اولین واکنشی که خیلیها در این شرایط نشان میدهند، دست به دامن شدن به چاقو، پیچگوشتی یا سیخونک زدن به قفل است. بهعنوان کسی که تجربه این کار را دارد به شما میگویم: دست نگه دارید! این کارها فقط باعث میشود کلید بیشتر به داخل هل داده شود یا پینهای داخلی قفل آسیب ببینند. نتیجهاش هم چیزی نیست جز هزینه تراشکاری و تعویض کل مغزی قفل.
اصلاً چرا کلید میشکند؟
شاید برایتان سوال باشد که چرا این اتفاق میافتد. دلیل اصلیاش به مرور زمان و اصطلاحاً «خستگی فلز» برمیگردد. کلیدها معمولاً از آلیاژهای نرمی مثل برنج ساخته میشوند. استفاده مداوم، باز و بسته کردنهای خشن، یا حتی استفاده از کلید به جای دستگیره برای کشیدن درهای سنگین، به مرور ترکهای ریزی در پایه کلید ایجاد میکند. سرما و یخزدگی قفل در زمستان هم بیتاثیر نیست و باعث میشود مکانیزم قفل سفت شود. به علاوه، کلیدهای یدکی ارزانی که با دستگاههای قدیمی و فرسوده کپی میشوند، مقاومت بسیار پایینی دارند و زودتر تسلیم میشوند.
قدم اول: قفل را آماده کنید (مهمتر از چیزی که فکر میکنید)
قبل از اینکه بخواهید کلید را بیرون بکشید، باید اصطکاک را کم کنید. داخل قفل پر از پینهای برنجی است که با فشار فنر روی کلیدِ شکسته فشار میآورند. بهترین کار این است که کمی اسپری WD-40 داخل سوراخ قفل بزنید. اگر ندارید، چند قطره روغن چرخخیاطی یا حتی پودر نوک مداد (گرافیت) هم کارتان را راه میاندازد.
بعد از روغنکاری، با ته پیچگوشتی چند ضربه خیلی آرام به دور مغزی قفل بزنید تا روغن خوب به خورد پینها برود و کمی آزاد شوند. در آخر با فلش گوشی داخل قفل را نگاه کنید تا ببینید دقیقاً با چه وضعیتی روبهرو هستید و کلید چقدر عمق دارد.
۱. ترفند استفاده از چسب حرارتی
اگر کلید دقیقاً همسطح با لبه قفل شکسته و بیرونزدگی ندارد، یک لوله چسب حرارتی ضخیم (بدون نیاز به دستگاه تفنگی) بردارید. سرش را با فندک داغ کنید تا نرم شود (مراقب باشید قطرهقطره نریزد). بلافاصله آن را محکم روی سوراخ قفل و دقیقاً روی مقطع فلزی کلید فشار دهید. دستتان را حدود یک الی یک و نیم دقیقه کاملاً ثابت نگه دارید تا چسب خنک و سفت شود. حالا انتهای لوله چسب را بگیرید و با یک حرکت محکم و کاملاً مستقیم (بدون اینکه دستتان را بچرخانید) به سمت عقب بکشید.
۲. استفاده از تیغه ارهمویی یا سنجاق سر
اگر کلید خیلی تو رفته و چسب به آن نمیرسد، باید مثل یک ماهیگیر عمل کنید! یک تیغه نازک ارهمویی، یا حتی یک سنجاق سر محکم که نوکش را با انبردست یکی دو میلیمتر (شبیه قلاب) خم کردهاید، بردارید. قلابتان را به آرامی از قسمت بالای شیار قفل وارد کنید تا از طول قطعه شکسته رد شود. حالا آن را به سمت پایین روی دندانههای کلید فشار دهید و خیلی آرام بیرون بکشید تا به یکی از دندانهها گیر کند. با حوصله و میلیمتری این کار را بکنید تا بالاخره نوک کلید از قفل بیرون بزند.
۳. کار را با موچین یا دمباریک تمام کنید
اگر آنقدر خوششانس بودید که از همان اول یکی دو میلیمتر از کلید بیرون زده بود (یا با روشهای قبلی آن را کمی بیرون کشیدید)، اصلاً سعی نکنید با انگشت آن را در بیاورید؛ چربی و لرزش دست باعث میشود کلید دوباره به داخل لیز بخورد. به جایش از یک دمباریک خیلی ظریف یا موچین لبهتخت و محکم استفاده کنید. لبههای کلید را محکم بگیرید و در حالی که به سمت بیرون میکشید، خیلی ریز به چپ و راست تکانش دهید تا پینهای درگیر رها شوند و کلید بیرون بیاید.
۴. تکنیک ضربه (مخصوص قفلهای آویز)
این روش برای قفلهای آویز یا مغزیهایی که راحت با باز کردن یک پیچ از روی در جدا میشوند، عالی است. قفل را طوری در دست بگیرید که سوراخش رو به زمین باشد. با یک چکش پلاستیکی یا دسته پیچگوشتی، ضربههای محکمی به بدنه قفل (کنار سیلندر) بزنید. ترکیب نیروی جاذبه زمین و لرزش ضربهها، معمولاً باعث میشود کلید شکسته آرامآرام به سمت پایین سر بخورد تا جایی که بتوانید آن را با دمباریک بگیرید.
۵. استفاده از کیتهای مخصوص
اگر مدیر ساختمان هستید یا زیاد با این صحنه مواجه میشوید، منطقیترین کار خرید یک «کیت استخراج کلید» است. این ابزارها سوزنهای فنری و مقاومی دارند که نوکشان با زاویه خاصی دقیقاً برای همین کار طراحی شده است. قیمتشان چندان بالا نیست اما روز مبادا حسابی به درد میخورند و ارزششان را نشان میدهند.
کارهایی که به هیچوجه نباید بکنید!
- چسب قطرهای ممنوع: لطفاً دور چسب قطرهای را خط بکشید! خاصیت مویینگی باعث میشود چسب سریعاً داخل پینها و فنرهای قفل نفوذ کند و کل سیستم را به هم جوش دهد؛ این یعنی باید با قفلتان خداحافظی کنید.
- دریل کاری روی در: سوراخ کردن کلید با دریل و متههای ریز نیازمند دقت بسیار بالایی است. معمولاً این کار باعث لیز خوردن مته، تخریب بدنه سیلندر و گیر کردن همیشگی قفل میشود.
- آهنربا: استفاده از آهنربا هم اینجا کمکی نمیکند، چون اکثر کلیدهای خانگی از آلیاژ برنج یا مس ساخته میشوند و اصلاً جذب آهنربا نمیشوند.
بعد از بیرون آوردن کلید چه کنیم؟
وقتی کلید را با موفقیت درآوردید، یک نفس راحت بکشید! اما یادتان باشد که هیچوقت دو تکه شکسته را برای کپی کردن پیش کلیدساز نبرید. کلیدی که از روی یک کلید شکسته کپی شود، دقت لازم را ندارد و دیر یا زود دوباره توی قفل گیر میکند. بهترین راهکار این است که همیشه از یک کلید یدکی سالم برای کپی کردن استفاده کنید.
