رسوبزدایی (Descaling) دستگاه اسپرسوساز، فرایند پاکسازی بویلر، پمپ و مسیرهای عصارهگیری از رسوبات سخت کلسیم و منیزیم است. تجمع این املاح باعث افت فشار آب، کاهش دمای قهوه و در نهایت سوختن پمپ میشود. برای رسوبزدایی اصولی، باید بسته به میزان سختی آب منطقه و حجم استفاده، هر ۲ تا ۳ ماه یکبار، از محلولهای استاندارد بر پایه اسیدلاکتیک یا سیتریک استفاده کنید و مراحل شستشوی مدار را طبق دفترچه راهنمای دستگاه پیش ببرید.
بهترین زمان رسوبگیری دستگاه قهوه ساز
قبل از خراب شدن دستگاه اسپرسوساز، معمولاً نشانه هایی از وجود رسوب را مشاهده خواهید کرد. چنانچه هنگام تهیه اسپرسو، متوجه شدید که فرایند خارج شدن آب با فشار کمی صورت می گیرد یا مدت زمان عصاره گیری افزایش پیدا کرده است، به احتمال زیاد مسیر های داخلی دستگاه اسپرسوساز شما دچار گرفتگی شده اند. از دیگر نشانه هایی که مشخص میکنند، دستگاه شما نیاز به رسوب گیری دارد، میتوان به کاهش دمای نوشیدنی، تغییر طعم اسپرسو، ایجاد صدا های غیر عادی هنگام کار کردن پمپ یا خروج نامنظم آب از هدگروپ، اشاره کرد. در برخی از دستگاههای دلونگی، یک چراغی مخصوص رسوبزدایی تعبیه شده است که در چنین مواقعی روشن میشود و زمان سرویس کردن را به کاربر یادآوری می کند.
رسوبزدایی دستگاه اسپرسوساز بهتر است هر چند وقت یکبار انجام شود؟
زمان حذف رسوبات آهکی در تمام دستگاه ها به صورت یکسان نیست. همانطور که می دانید عواملی مانند سختی آب و میزان استفاده از اسپرسوساز، روی سرعت تشکیل رسوب تأثیر بسزایی دارند. درنتیجه اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که روزانه چند فنجان قهوه تهیه می کنید، به شما توصیه می کنیم به فواصل 2 الی 3 ماه یک بار دستگاه اسپرسوساز خود را رسوبزدایی نمایید. در غیر این صورت، میتوانید هر 4 ماه یکبار، به جرمگیری دستگاه اسپرسوساز خود بپردازید. همچنین اگر استفاده زیادی از دستگاه نمی کنید، بهتر است حداقل هر شش ماه یک بار مدار داخلی دستگاه را تمیز کنید. همچنین این نکته را به خاطر داشته باشید که چنانچه که آب منطقه شما سختی زیادی دارد، زمان جرمگیری کوتاهتر خواهد شد. جهت کاهش رسوب در دستگاه، میتوانید از آب تصفیهشده استفاده کنید.
وسایل موردنیاز جهت رسوبزدایی اسپرسوساز
قبل از شروع فرایند رسوبزدایی دستگاه اسپرسوساز، وسایل موردنیاز زیر را آماده کنید.
- محلول مخصوص جرمگیری دستگاه اسپرسوساز
- آب کاملاً تمیز
- مخزن یا یک ظرف مناسب جهت جمعآوری آب خروجی از دستگاه
- دستمال نرم جهت تمیز کردن بدنه دستگاه
برخی از افراد جهت حذف رسوبات آهکی دستگاه اسپرسوساز، از سرکه سفید استفاده میکنند. در برخی از مواقع این روش انتخاب مناسبی نخواهد بود. باقی ماندن بوی سرکه در مدار دستگاه، منجر به ایجاد طعم نامطلوب در قهوه و احتمال آسیب رساندن به برخی از واشرها، میشود. دلیل علمی آن این است که اسید استیک (سرکه) خاصیت خورندگی برای فلزات خاص داخل بویلر دارد. بنابراین به توصیه برخی از تولیدکنندگان دستگاه، بهتر است از محلولهای استاندارد رسوبزدا استفاده کنید. این محلولها معمولاً بر پایه اسیدلاکتیک یا اسیدسیتریک هستند که به اورینگها (واشرهای سیلیکونی) آسیب نمیزنند.
آموزش گامبهگام جرم گیری اصولی دستگاه اسپرسوساز
جهت رسوبزدایی اصولی دستگاه اسپرسوساز، اولین گام خاموش کردن دستگاه است. سپس باید صبر کنید دستگاه کاملاً خنک شود. قبل از ریختن محلول رسوبزدا تو مخزن، باید فیلتر رزینی آب (در دستگاههایی مانند دلونگی که دارای فیلتر هستند) را خارج کنید! اسید رسوبزدا باعث از بین رفتن فیلتر میشود. اکنون باید مخزن آب را بهطور کامل شسته و با محلول مخصوص رسوبزدا، پر نمایید. اکنون دستگاه را روشن کرده و طبق دستورالعمل، معمولاً با آب ولرم یا دمای عادی مدار این کار انجام میشود، بخشی از محلول را از هدگروپ و نازل بخار عبور دهید. بعد از آن که نیمی از محلول از دستگاه عبور کرد، ترجیحاً دستگاه باید 15 الی 20 دقیقه خاموش شود تا رسوبات بهخوبی حل گردند. پسازآن، باقیمانده محلول را از مدار آب و بخار عبور داده و مخزن را کامل بشویید و دو الی 3 مرتبه با آب تمیز، سیستم را آبکشی کنید. جهت اطمینان بیشتر، اولین یا دومین شات آب یا قهوه را پس از رسوبزدایی، بهتر است دور بریزید.
تفاوت رسوبگیری در دستگاههای نوا، مباشی و دلونگی
روش کلی حذف رسوبات آهکی در بیشتر اسپرسوسازهای خانگی یکسان است، اما احتمال دارد این فرایند در برندهای مختلف، کمی متفاوت باشد. در دستگاههای نوا معمولاً مراحل رسوبزدایی را بهصورت دستی انجام دهید و پس از عبور محلول، چند مرتبه مدار دستگاه را با آب کاملاً تمیز بشویید. در دستگاههای اسپرسوساز مباشی روند کار مشابه نوا خواهد بود، اما برخی از مدلهای جدید عملکرد پایدارتری در شستشوی مدار ارائه میدهند. بنابراین بهتر است طبق دستورالعمل دفترچه راهنما اقدام کنید. در اسپرسوسازهای دلونگی بسیاری از مدلها مجهز به برنامه اختصاصی رسوبزدایی هستند. در این دستگاهها کافی است پس از اضافه کردن محلول، برنامه Descaling را فعال کرده تا مراحل شستشو بهصورت خودکار انجام گردد.
اشتباهاتی که عمر اسپرسوساز را کاهش میدهند
برخی از اشتباهات رایج باعث میشوند حتی با رسوبزدایی منظم دستگاه اسپرسوساز شما آسیب ببیند. برخی از این اشتباهات عبارت هستند از:
- استفاده از سرکه بهجای محلول استاندارد
- شستشوی نامناسب دستگاه بعد از پایان فرایند رسوبزدایی
- جرمگیری بافاصله زمانی بسیار طولانی
- استفاده از آب با سختی بالا بهصورت مداوم
- روشن کردن دستگاه بدون وجود آب داخل مخزن
اگر به تعمیر دستگاههای اسپرسوساز علاقمند هستید میتوانید در دورههای تخصصی آموزش تعمیرات اسپرسوساز آموزشگاه فنی سازان شرکت کنید.
چگونه میتوان میزان رسوب در دستگاه اسپرسوساز را کاهش داد؟
با توجه به اینکه تشکیل رسوب در اسپرسوساز به دلیل وجود املاح طبیعی آب، امری غیرممکن است، اما با رعایت چند نکته ساده میتوانید سرعت ایجاد رسوب را تا حد بسیار زیادی کاهش دهید. درنتیجه فاصله بین جرمگیری، افزایش پیدا خواهد کرد. یکی از مهمترین مواردی که باید رعایت کنید، استفاده از آب با سختی مناسب است. البته استفاده از آبی که فاقد املاح است هم توصیه نمیشود، زیرا چنین آبی میتواند بر کیفیت عصاره گیری قهوه شما تأثیر منفی بگذارد. نکته مهم دیگر، تخلیه مخزن پس از پایان استفاده از دستگاه است. نگهداشتن آب در داخل مخزن دستگاه اسپرسوساز مخصوصاً در محیطهای گرم، علاوه بر افزایش میزان رسوب، منجر به ایجاد آلودگی یا بو نامطلوب میشود.
تمیز کردن نازل بخار، پرتافیلتر و هدگروپ بعد از هر بار استفاده از دیگر نکات مهمی هستند که باید رعایت کنید. باقی ماندن شیر، قهوه یا رطوبت روی این قطعات، به مرور عملکرد دستگاه را تحت تأثیر قرار خواهد داد. این امر در کنار رسوبات آهکی، موجب تجمع آلودگی در بخشهای مختلف میشود. یکی دیگر از راهکارهای مؤثر، انجام رسوبزدایی در فواصل زمانی منظم خواهد بود. اغلب افراد تا زمانی که فشار آب کم نشود یا دستگاه با مشکل مواجه نگردد، اقدامی برای جرمگیری انجام نخواهند داد. درحالیکه اگر این کار بهصورت دورهای انجام شود، رسوبات فرصت تجمع و سخت شدن پیدا نمیکنند و فرایند پاکسازی بسیار آسانتر انجام میشود.
جمعبندی مراحل نگهداری از اسپرسوساز
رسوبزدایی اصولی دستگاه اسپرسوساز یکی از سادهترین و مؤثرترین اقداماتی است که میتوان برای افزایش عمر دستگاه انجام داد. تجمع املاح آب، میتواند عملکرد دستگاه را بهتدریج تحت تأثیر قرار داده و کیفیت قهوه را کاهش میدهد. چنانچه جرمگیری دستگاه در زمان مناسب و با محلول استاندارد انجام شود، دستگاه فشار و دمای مناسب خود را حفظ خواهد کرد. درنتیجه احتمال خرابی قطعات داخلی بسیار کمتر خواهد بود.
