بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی معمولاً به سه دلیل اصلی رخ میدهد: اختلال در سیستم الکترونیکی (مثل خرابی خازن یا برد گیرنده)، مشکلات مکانیکی (خارج شدن تیغهها از ریل یا آسیب فنر) و قطعی برق یا خرابی فتوسلها. برای رفع این مشکل، ابتدا باید سلامت ریموت و تمیزی سنسورها را بررسی کنید. اگر مشکل حل نشد، با ریست کردن موتور کرکره برقی (از طریق دکمه SET یا تنظیم پیچهای لیمیت سوییچ) میتوانید محدوده حرکت را دوباره برنامهریزی کنید. در ادامه، قدمبهقدم نحوه عیبیابی و ریست انواع موتورها را بر اساس تجربه چندین ساله در تعمیرات بررسی میکنیم.
تحلیل فنی علت بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی
برای رفع مشکل بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی، ابتدا باید تشخیص دهیم که منشا خطا مربوط به کدام بخش از سیستم است. به طور کلی این مشکلات به سه دسته اصلی تقسیم میشوند.
عیوب سیستم الکترونیکی و کنترلی
قبل از اینکه سراغ باز کردن موتور بروید، باتری و چراغ ریموت را چک کنید. خیلی وقتها مشکل صرفاً از پریدن کد ریموت است و موتور هیچ ایرادی ندارد. اگر شک دارید که گیرنده دستور نمیگیرد، بهتر است مراحل آموزش ست کردن ریموت کرکره برقی را قدمبهقدم انجام دهید تا خیالتان از این بخش راحت شود.
الف) خرابی خازن موتور کرکرههای برقی (Capacitor Failure): خازن، یک قطعه بسیار مهم و حیاتی است که وظیفه آن ذخیره انرژی، جهت ایجاد گشتاور اولیه به منظور حرکت موتور می باشد. اگر خازن ضعیف شود، موتور توانایی لازم جهت بلند کردن یا پایین آوردن تیغهها را نخواهد داشت. این مشکل با علائمی مانند لرزیدن موتور بدون حرکت یا حرکت بسیار کند و ناتوان، همراه است.
ب) عملکرد سیستم محافظ حرارتی (Thermal Overload): اکثر موتورهای کرکرههای برقی مجهز به یک کلید حرارتی (ترمیک) خواهند بود. اگر موتور بیش از حد تحت فشار قرار گیرد یا به دلیل اصطکاک خیلی زیاد، داغ شود، ترمیک جریان را قطع خواهد کرد. این اقدام از سوختن سیمپیچ جلوگیری میکند.
ج) اختلال در سیستم فتوسل کرکرههای برقی (Photocell Malfunction): وظیفه تشخیص مانع بر عهده فتوسلها است. اگر یکی از سنسورها کثیف شود یا نور را دریافت نکند، احتمال وجود خطا توسط سیستم وجود دارد. در چنین حالتی سیستم به اشتباه ممکن است تصور کند، مانعی در مسیرش قرار گرفته است. این امر منجر به بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی میشود.
د) مشکلات ریموت و گیرنده (Receiver Issues): از دیگر دلایل بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی می توان به تداخل امواج رادیویی، اتمام باتری ریموت یا خرابی برد گیرنده اشاره کرد. این امر در صورتی رخ میدهد که، موتور فرمان بالا یا پایین رفتن را دریافت نکند.
بررسی عیوب سیستم مکانیکی و ساختاری
گاهی اوقات به دلیل انتخاب اشتباه ضخامت یا جنس تیغه نسبت به عرض دهانه، تیغهها به مرور زمان قوس برمیدارند و داخل موییِ ریل گیر میکنند. اگر قصد تعویض دارید یا میخواهید بدانید چه مدلی برای ابعاد کار شما استاندارد است، پیشنهاد میکنم نگاهی به مقاله بررسی انواع تیغه کرکره برقی بیندازید.
الف) گیر کردن تیغهها در ریل: حرکت تیغههای کرکرههای برقی باید با کمترین اصطکاک در ریلها صورت گیرد. وجود عواملی از جمله گرد و غبار بیش از حد، اجسام خارجی یا خمیدگی یکی از تیغهها باعث میگردد کرکره در یک نقطه خاصی گیر کند. در نتیجه، اگر در هنگام حرکت صدایی مشابه کشیده شدن فلز را متوجه شدید، آگاه باشید که مشکل از ریل یا تیغه است.
ب) آسیب به فنر کورلیس: وظیفه خنثی کردن وزن کرکره در کرکرههای وزنهدار به عهده فنر خواهد بود. بنابراین اگر فنر دچار خستگی یا شکستگی شود، موتور باید وزن کل کرکره را تحمل کند. این امر باعث میشود موتور در هنگام بالا کشیدن، فشار زیادی را تحمل کند و در هنگام پایین آمدن، کنترل سرعت خود را از دست بدهد.
ج) انحراف شفت و درام: اگر شفت موتور یا درامی که کرکره دور آن قرار دارد، با مشکلاتی نظیر انحراف مواجه شود، تیغهها به صورت نامتقارن جمع میگردند. این امر باعث میشود تیغهها در لبهها گیر کرده و حرکت کرکره دچار داختلال شود.
عیوب سیستم برقرسانی
موقع بررسی سیمکشی موتور یا رسیور، حتماً با فازمتر و مولتیمتر ورودی مدار را چک کنید. مراقب قطعی سیمهای نول هم باشید. اگر تازهکار هستید و در تشخیص سیمها تردید دارید، مطلب فاز برق دارد یا نول را بخوانید تا اصول اولیه دستتان بیاید و خطر برقگرفتگی تهدیدتان نکند.
از دیگر دلایل بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی افت ولتاژ در شبکه برق یا شل شدن اتصالات در ترمینالهای تابلو فرمان، خواهد بود. این اقدام میتواند باعث شود موتور با قدرت کافی توانایی کار کردن را نداشته باشد یا در لحظات حساس، جریان را قطع نماید.
راهنمای گام به گام علت بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی
اگر با مشکل بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی مواجه شدید، قبل از انجام هر اقدامی، بهتر است چک لیست زیر را بررسی کرده و مراحل مربوطه را گام به گام انجام دهید.
- تست کردن ریموت: اولین گام بررسی کردن باتری ریموت است. اگر ریموت زاپاس دارید، از آن استفاده کنید تا از سلامت آن مطمئن شوید.
- بررسی مانع فیزیکی: در گام بعدی، باید به بررسی حرکت کرکره و ریلها بپردازید. میتوانید از چراغ قوه استفاده کنید تا مطمئن شوید هیچ مانعی داخل ریلها و مسیر حرکت کرکره، وجود ندارد.
- بررسی فتوسل: لنز سنسورهای فتوسل را توسط یک دستمال نرم تمیز کنید و بررسی نمایید تا در یک راستا باشند.
- تست دستی (Manual Override): اگر موتور مجهز به اهرم خلاصکن است، آن را فعال کرده و کرکره را با دست بالا و پایین کنید. اگر کرکره با دست هم گیر کرد، مشکل به طور قطعی مربوط به سیستم مکانیکی خواهد بود. در غیر اینصورت، مشکل مربوط به موتور یا خازن است.
- بررسی حرارتی: اگر کرکره به طور ناگهانی متوقف شد، ۳۰ دقیقه صبر کنید تا موتور کاملا خنک شود و مجدد امتحان نمایید.
آموزش کامل ریست کردن موتور کرکره برقی
تنظیمات مربوطه جهت رفع مشکل بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی، شامل دو فرآیند «ریست محدودیتها» جهت مشخص شدن نقاط توقف و «ریست حافظه» برای برنامهنویسی میشود. اگر کرکره در مکان اشتباهی ایستاد، با نگه داشتن دکمه «SET» یا «LEARN» که روی موتور یا برد قرار دارد، حالت برنامهریزی را فعال نمایید. پس از آن باید کرکره را به ترتیب به بالاترین نقطه مطلوب و پایینترین نقطه (بدون فشار به تیغهها) رسانده و در هر مرحله دکمه تنظیم را به گونهای فشار دهید تا موقعیتها ثبت شده و در انتها با یک سیکل حرکتی کامل، تنظیمات ذخیره خواهند شد. اگر موتور کرکره قدیمی است و فاقد سیستم دیجیتال است، تنظیمات را به صورت دستی و از طریق چرخاندن پیچهای تعبیه شده در سر موتور انجام دهید.
اگر موتور کرکرههای برقی به درستی عمل کرد ولی توانایی دریافت فرمان از ریموت را نداشت، باید فرایند همگامسازی یا به اصطلاح جفت کردن ریموت (Remote Pairing) را انجام دهید. جهت انجام این اقدام، ابتدا باید دکمه Learn یا Code را روی برد کنترلر (داخل جعبه فرمان) پیدا کرده و چند ثانیه نگه دارید تا چراغ LED روی برد به حالت چشمک زن دربیاید. بعد از آن، دکمه مورد نظر روی ریموت را فشار داده تا کد مربوطه ارسال گردد. با شنیدن صدای بوق یا ثابت ماندن چراغ برد، ریموت با موفقیت در سیستم ثبت خواهد شد.
رعایت نکات ایمنی و پیشگیرانه جهت ریست کردن موتور کرکره برقی
جهت جلوگیری از بروز خرابیهای سنگین و کاهش هزینههای تعمیرات مربوط به رفع مشکل بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی، رعایت نکات ایمنی و پیشگیرانه الزامی خواهد بود. این نکته را به خاطر داشته باشید که وقتی کرکره در حال حرکت است و در میانه مسیر ایستاده، با فشار دادن مداوم دکمه ریموت، سعی نکنید به اجبار آن را حرکت دهید. چرا که این فشار بیش از حد منجر به سوختن سیمپیچ موتور میگردد. نکته مهم بعدی این است که برای روانکاری ریلها نباید از روغنهای سنگین صنعتی استفاده کرد. این روغنها گرد و غبار را به خود جذب میکنند و به یک خمیری تبدیل میشوند که حرکت کرکره را به شدت سخت خواهند کرد. جهت روانکاری میتوانید از اسپری سیلیکون استفاده کنید. بردهای الکترونیکی از حساسیت بسیار زیادی برخوردار میباشند، بنابراین توصیه میشود از یک محافظ ولتاژ استفاده کنید. علاوه بر نکات فوق، بازرسیهای دورهای (سالانه) توسط یک تکنسین حرفهای را فراموش نکنید.
اگر به کارهای فنی علاقه دارید و میخواهید این مهارت را به یک منبع درآمد عالی تبدیل کنید، پیشنهاد میکنم نگاهی به سرفصلهای دوره آموزش نصب کرکره برقی ما بیندازید.
سخن پایانی
بسیاری از مشکلات مربوط به بسته نشدن یا گیر کردن کرکره برقی، از مسائل سادهای مانند کثیفی فتوسل یا اتمام باتری ریموت ناشی میشوند. با استفاده از این راهنما و رعایت اصول مربوطه، میتوانید از هزینههای اضافی جلوگیری کنید. این اقدامات، منجر به افزایش طول عمر سیستم شما میشوند.
