در یخچال‌های نسل جدید جهت کاهش مصرف انرژی، کنترل دقیق‌تر دما و تنظیم متناسب سرعت کمپرسور، سیستم اینورتر قرار گرفته است. وظیفه تبدیل و کنترل توان الکتریکی مورد نیاز کمپرسور بر عهده برد اینورتر می‌باشد. اگر علائمی مانند روشن نشدن کمپرسور، نوسان دما، صدای غیرعادی یا خاموش و روشن شدن مکرر مشاهده کردید، احتمالا برد دستگاه خراب شده است. البته، هر مشکلی که در عملکرد کمپرسور ایجاد می‌شود به معنی خرابی برد نیست و ورودی برق و سیگنال‌های کنترلی باید به طور دقیق بررسی شوند.
دوره پیشنهادی: آموزش تعمیرات یخچال و آموزش تعمیرات لباسشویی
نحوه عملکرد برد اینورتر یخچال
در یخچال‌های معمولی، کمپرسور اغلب توسط یک مدار ساده‌تر و به صورت روشن یا خاموش، عمل می‌کند. در مدل‌هایی که اینورتر دارند، سرعت کمپرسور بر اساس نیاز سرمایشی تغییر خواهد کرد. برد کنترل اصلی اطلاعاتی مانند دمای محفظه، وضعیت سنسورها و شرایط کاری دستگاه را دریافت کرده و فرمان مناسب را به مدار اینورتر انتقال می‌دهد. برد اینورتر با پردازش این فرمان، توان الکتریکی مناسبی را برای موتور کمپرسور فراهم خواهد کرد. در اغلب مدل‌ها، برق ورودی ابتدا یکسو شده و پس از ایجاد باس DC، توسط بخش قدرت اینورتر به سیگنال‌های مناسب برای راه‌اندازی موتور تبدیل می‌شود. این مدل بردها شامل بخش‌های متفاوتی از جمله مدار یکسوساز، خازن‌های الکترولیتی، ترانزیستورهای قدرت، مدار درایور و مدارهای حفاظتی هستند.
علائم خرابی برد اینورتر
یکی از نشانه‌های رایج خراب شدن برد اینورتر، کار نکردن کمپرسور می‌باشد. گاهی فن‌ها و چراغ‌ها فعال هستند اما کمپرسور راه‌اندازی نمی‌شود. پارامترهایی از جمله نوسان دمای غیرطبیعی، توقف کمپرسور پس از چند ثانیه، تلاش‌های متوالی برای استارت، ایجاد کد خطا و گاهی شنیده شدن صدای غیرمعمول از ناحیه کمپرسور می‌توانند مرتبط به خرابی اینورتر باشند. البته این علائم اختصاصی نخواهند بود.
اولین مرحله؛ بررسی برق ورودی
قبل از باز کردن برد، ابتدا باید شرایط برق ورودی را بررسی کنید. ولتاژ نامناسب، اتصالات ضعیف، دوشاخه معیوب یا نوسانات شدید برق می‌توانند عملکرد مدار اینورتر را به شدت تحت تاثیر قرار دهند. در نتیجه باید اتصالات سوکت‌ها، سیم‌های ورودی و کانکتورهای ارتباطی به طور دقیق بررسی شوند. شل شدن یک کانکتور یا اکسید شدن پایه‌ها گاهی باعث قطع شدن فرمان کمپرسور می‌گردند و ممکن است این امر با خرابی برد اشتباه گرفته گردد. اگر روی برد آثار سوختگی، تغییر رنگ، ترک خوردگی، بادکردگی خازن یا آسیب فیزیکی دیده شود، باید به طور دقیق مدار را بررسی کنید.
بررسی بخش تغذیه برد اینورتر
بررسی بخش تغذیه از دیگر اقداماتی هست که باید انجام شود. برد باید بتواند ولتاژهای مورد نیاز قسمت‌های مختلف خود را به راحتی تامین کند. پارامترهایی مانند خرابی مقاومت‌های حفاظتی، دیودها، خازن‌ها، آی‌سی تغذیه یا قطعات سوئیچینگ می‌توانند مانع از کنترل یا فعال شدن درایور اینورتر شوند. در برخی موارد، خرابی یک قطعه در مدار اولیه باعث ایجاد اتصال کوتاه و از کار افتادن فیوز می‌گردد. در چنین شرایطی تنها راه حل نهایی، تعویض فیوز نخواهد بود و باید علت ایجاد جریان غیرعادی شناسایی شود.
تست دیود و قطعات نیمه‌هادی
هنگام تست دیود می‌توانید جهت بررسی اولیه برخی قطعات نیمه‌هادی از مولتی‌متر استفاده کنید. دیودهای یکسوساز و برخی از مسیرهای مدار قدرت را می‌توان از نظر اتصال کوتاه یا قطع شدگی بررسی کرد. اندازه‌گیری قطعه‌ای که هنوز روی برد قرار دارد همیشه همراه با نتیجه قطعی نخواهد بود. در صورت مشاهده مقدار غیرطبیعی، گاهی لازم است قطعه را از مدار جدا کرده و آزمایش را مجدد انجام دهید.
بررسی ترانزیستورهای قدرت یا IGBT
از دیگر بخش های مدار اینورتر، ترانزیستورهای قدرت می‌باشند. وظیفه سوئیچ کردن جریان و ایجاد شرایط لازم جهت تغذیه موتور کمپرسور بر عهده این قطعات خواهد بود. اتصال کوتاه در این بخش از مهم‌ترین خرابی‌های بردهای اینورتر می‌باشد. اگر یکی از ترانزیستورهای قدرت اتصال کوتاه شود، احتمال سوختن فیوز ورودی یا بروز اختلال در در زمان راه‌اندازی مدار وجود دارد. در این حالت باید علاوه بر خود ترانزیستور، مدار درایور و سایر قطعات مرتبط را بررسی نمایید.
بررسی خازن‌های برد
عملکرد خازن‌های الکترولیتی، به خصوص خازن‌های موجود در بخش تغذیه و باس DC، در پایدار بودن مدار نقش بسزایی خواهد داشت. افزایش ESR، کاهش ظرفیت یا نشتی از مهم‌ترین عواملی هستند که منجر به ناپایداری ولتاژ و عملکرد نامناسب مدار می‌شوند. خازنی که باد نکرده باشد یا در ظاهر آن نشتی مشاهده نشود، ممکن است از نظر الکتریکی معیوب باشد. جهت بررسی دقیق‌تر باید ظرفیت و ESR آن را توسط ابزار مناسب اندازه‌گیری کنید. در صورت تعویض خازن، ولتاژ کاری، ظرفیت، دمای مجاز و کیفیت قطعه جایگزین باید با نمونه اصلی سازگار باشد.
بررسی فرمان بین برد اصلی و اینورتر
در بسیاری از یخچال‌های اینورتر، برد اصلی به طور مستقیم وظیفه تامین توان کمپرسور را انجام نخواهد داد، بلکه اطلاعات کنترلی را به مدار اینورتر ارسال می‌کند. در نتیجه اگر کمپرسور روشن نمی‌شود، ابتدا باید مشخص شود که آیا فرمان لازم از برد اصلی ارسال می‌گردد یا خیر. عواملی از جمله قطع شدن سیم ارتباطی، خرابی کانکتور، اختلال در برد اصلی یا وجود هرگونه مشکلی در مدار ارتباطی اینورتر می‌توانند ثابت کنند که برد قدرت به طور کامل سالم می‌باشد اما کمپرسور راه‌اندازی نشده است. به همین دلیل در عیب‌یابی حرفه‌ای، بررسی ارتباط بین دو برد به شدت اهمیت خواهد داشت.
کمپرسور را با برد اینورتر اشتباه نگیرید
احتمال خرابی کمپرسورهای اینورتر مانند هر قطعه الکتریکی دیگری وجود دارد. اگر سیم‌پیچ‌های موتور دچار آسیب شده باشند یا اتصال نامناسبی در کمپرسور وجود دارد، حتی یک برد اینورتر سالم هم نمی‌تواند عملکرد صحیحی ایجاد نماید. مقاومت سیم‌پیچ‌های کمپرسور و وضعیت اتصال آن‌ها متناسب با بدنه باید بر اساس مشخصات فنی همان کمپرسور بررسی شود. همچنین صرفا برابر بودن مقاومت سیم‌پیچ‌ها به معنی سالم بودن کامل موتور نخواهد بود و تست عایقی به شدت اهمیت خواهد داشت. بنابراین قبل از تعمیر یا تعویض برد، ابتدا باید مشخص شود کمپرسور از نظر الکتریکی و مکانیکی شرایط لازم جهت کار کردن را دارد یا خیر.
بررسی علت روشن نشدن کمپرسور یخچال اینورتر
خطاهای رایج هنگام تعمیر برد اینورتر
یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام تعمیر برد اینورتر، تعویض مستقیم برد پس از مشاهده یک کد خطا خواهد بود. کد خطا معمولا نقطه شروع عیب‌یابی می‌باشد. احتمال دارد یک خطا به دلیل سنسور، ارتباط بین بردها، کمپرسور یا مدار قدرت ایجاد شود. اشتباه دیگر، تعویض قطعات سوخته بدون بررسی علت اصلی است. به عنوان مثال اگر ترانزیستور قدرت به دلیل خرابی مدار درایور آسیب دیده باشد، جایگزین کردن ترانزیستور به تنهایی احتمالا مشکل را برای مدت زیادی برطرف نخواهد کرد.
تست مدار تغذیه برد اینورتر یخچال
تعمیر برد اینورتر یا تعویض آن؟
اگر می‌خواهید تصمیم بگیرید که برد شما باید تعمیر شود یا تعویض، باید نوع خرابی را بررسی کنید. اگر بخش‌هایی مانند خازن‌ها، مقاومت‌ها، دیودها یا برخی قطعات دچار خرابی شده‌اند و برد آسیب گسترده‌ای ندیده باشد، تعمیر تخصصی منطقی به نظر می‌رسد، اما در صورت وجود سوختگی شدید مسیرهای برد، آسیب گسترده بخش قدرت یا خرابی چندین قسمت به صورت هم‌زمان، تعویض برد گزینه مطمئن‌تری خواهد بود. البته هزینه قطعه، امکان تامین برد اصلی و وضعیت کلی یخچال در این تصمیم موثر خواهد بود. در هر دو حالت، قبل از نصب برد جدید باید علت خرابی به طور کامل شناسایی شود. اگر مشکل از کمپرسور یا نوسان برق باشد، احتمال دارد برد جایگزین مجدد آسیب ببیند.
تعمیر تخصصی برد اینورتر یخچال
نکات ایمنی هنگام تعمیر برد اینورتر
تعمیر برد اینورتر با تعمیر مدارهای ساده خانگی متفاوت خواهد بود. حتی پس از جدا کردن دوشاخه، احتمال دارد خازن‌های بخش DC برای مدتی از ولتاژ خطرناکی برخوردار باشند. تخلیه ایمن خازن‌ها و اطمینان از نبود ولتاژ باقی‌مانده، قبل از لمس کردن مدار ضروری خواهد بود. همچنین اندازه‌گیری در حالت روشن باید تنها با تجهیزات مناسب و توسط فردی صورت گیرد که با مدارهای قدرت آشنایی دارد. استفاده از پراب نامناسب، اتصال اشتباه یا لمس بخش اولیه مدار از مهم‌ترین عواملی هستند که خطر برق‌گرفتگی و آسیب جدی به برد را ایجاد کنند.
بررسی برد اینورتر یخچال برای شناسایی قطعات معیوب
اگر علاقمند به شرکت در دوره های آموزش تعمیرات لوازم خانگی، آموزش تعمیرات تلویزیون، آموزش تعمیرات برد الکترونیکی، آموزش تعمیرات پکیج دیواری، آموزش تعمیرات موبایل و آموزش نصب پنل خورشیدی، آموزش برق ساختمان، آموزش برق صنعتی، آموزش تعمیرات یخچال، آموزش تعمیرات لباسشویی و دهها رشته دیگر هستید آموزشگاه فنی سازان با کارگاههای مجهز آماده ارائه آموزش های حرفه ای به شما عزیزان می باشد.
.webp)
